VNLOK daagt Meta voor de rechter over explosie van illegale gokreclames op Facebook en Instagram

De Vereniging van Nederlandse Online Gokbedrijven (VNLOK) heeft juridische stappen gezet tegen Meta en een formele klacht ingediend bij de Europese Commissie; deze actie richt zich op het gebrek aan effectieve maatregelen tegen de stroom illegale gokadvertenties die Nederlandse gebruikers via Facebook en Instagram bereiken. Volgens de ingediende documenten verschenen er in het vierde kwartaal van 2025 meer dan 70.000 gokgerelateerde advertenties op de platforms van Meta; daarbij kwamen meer dan 95 procent van deze uitingen van aanbieders zonder Nederlandse vergunning.

Omvang van de illegale markt komt in beeld

De cijfers die VNLOK presenteert laten zien dat de omzet uit illegale online kansspelen inmiddels gelijk staat aan die van de gereguleerde sector; jaarlijks zou die markt meer dan één miljard euro genereren. Die schatting baseert zich op analyses van advertentievolumes en betalingsstromen die de branchevereniging heeft verzameld in samenwerking met toezichthouders. De klacht benadrukt dat Meta onvoldoende gebruikmaakt van bestaande tools om advertenties van niet-gelicentieerde aanbieders te blokkeren, terwijl de platforms wel over geavanceerde targetingmogelijkheden beschikken.

De procedure komt op een moment waarop de Kansspelautoriteit (KSA) al meerdere klachten over dezelfde advertenties heeft ontvangen en waarbij een wetsvoorstel voor een vrijwel volledig reclameverbod voor online kansspelen in voorbereiding is. VNLOK verwijst in de stukken expliciet naar deze lopende trajecten en vraagt de Europese Commissie om te beoordelen of Meta voldoet aan de verplichtingen uit de Digital Services Act.

Rechtsgrondslag en Europese dimensie

In de aanklacht wordt gesteld dat Meta als platformhouder verantwoordelijk is voor het naleven van Nederlandse vergunningsregels wanneer advertenties specifiek op Nederlandse gebruikers worden gericht. De vereniging voert aan dat de huidige filters en meldingsprocedures onvoldoende werken; daardoor blijven advertenties van buitenlandse operators die geen KSA-licentie bezitten zichtbaar voor Nederlandse accounts. De Europese Commissie wordt gevraagd om te onderzoeken of dit een structurele schending vormt van de verplichtingen die gelden voor zeer grote online platforms.

Volgens gegevens uit eerdere monitoringrapporten van de KSA 2025 is het aandeel illegale advertenties op sociale media al geruime tijd een punt van zorg; de nieuwe cijfers van VNLOK bevestigen dat de situatie in het laatste kwartaal van 2025 verder is verslechterd. De branchevereniging heeft de klacht ondersteund met voorbeelden van advertenties die direct doorlinken naar websites zonder Nederlandse vergunning en met betalingsmethoden die Nederlandse spelers accepteren.

Reacties en vervolgstappen

Meta heeft nog niet publiekelijk gereageerd op de aanklacht; de onderneming wordt geacht binnen de wettelijke termijnen een schriftelijk verweer in te dienen bij zowel de Nederlandse rechter als de Europese Commissie. VNLOK meldt dat het aantal meldingen van illegale advertenties bij de vereniging in de eerste maanden van 2026 verder is toegenomen, wat de urgentie van de zaak onderstreept. De procedure kan leiden tot een uitspraak over de verantwoordelijkheid van platformbedrijven bij het handhaven van nationale kansspelregels binnen de Europese Unie.

De zaak volgt op eerdere klachten van de KSA bij Meta en andere techbedrijven over vergelijkbare advertenties. In juli 2026 zal de Europese Commissie naar verwachting een eerste beoordeling publiceren van de ingediende documenten; die beoordeling kan gevolgen hebben voor de manier waarop sociale mediaplatforms in andere lidstaten met gokreclames omgaan.

Economische impact en kanaalsturing

De gelijke omvang van de legale en illegale markt heeft directe gevolgen voor de kanaalsturing die de Nederlandse wetgever nastreeft. Wanneer illegale aanbieders zonder beperkingen kunnen adverteren, ondermijnt dat de positie van vergunde operators die wel aan strenge eisen op het gebied van spelersbescherming en belastingafdracht moeten voldoen. VNLOK benadrukt in de klacht dat dit oneerlijke concurrentie oplevert en dat de overheid daardoor belastinginkomsten misloopt.

De vereniging heeft de Europese Commissie verzocht om niet alleen Meta, maar ook andere grote advertentieplatforms onder de loep te nemen; daarmee wil VNLOK een breder precedent scheppen voor de handhaving van nationale vergunningsstelsels binnen de digitale reclameruimte. De uitkomst van de procedure kan van invloed zijn op de verdere uitwerking van het voorgenomen reclameverbod dat momenteel in de Tweede Kamer wordt besproken.

Conclusie

De rechtszaak en de klacht bij de Europese Commissie vormen een directe poging van de Nederlandse vergunde goksector om Meta verantwoordelijk te houden voor de verspreiding van illegale advertenties. De cijfers over het vierde kwartaal van 2025 en de geraamde omvang van de illegale markt geven de zaak een concrete economische onderbouwing. In de komende maanden zal duidelijk worden of de Europese Commissie en de Nederlandse rechter de argumenten van VNLOK overnemen en of dit leidt tot strengere handhavingsmaatregelen tegen platforms die dergelijke advertenties faciliteren.